Visserijplein-ateler

Het vergeten bombardement

Een ooggetuigenverslag van Martin Landman over het geallieerde vergissingsbombardement op 31 maart 1943, het vergeten bombardement.

Het was woensdag 31 maart, de dag na mijn 16e verjaardag. Ik was met de tram onderweg van een bezoek aan mijn grootouders in de Zaagmolenstraat naar huis in de Justus van Effenstraat. Het was géén schooldag; de lesroosters waren aangepast, omdat de Duitsers onze MULO aan de Rösener Manzstraat hadden gevorderd. Ik had haast.

 

Niets wees op een naderende catastrofe

Er was die middag voetbaltraining bij Neptunus op Vreelust. Maar op de Nieuwe Binnenweg klonk het naargeestige geluid van het luchtalarm. De tram stopte. Iedereen moest uitstappen en beschutting zoeken. Nu had ik in de afgelopen oorlogsjaren al zoveel maal het luchtalarm meegemaakt (in het eerste jaar was het elke nacht prijs), dat ik er nogal laconiek tegenover stond. Dat bleek een grote misvatting. Ik besloot te gaan lopen. Het was zonnig weer met lichte sluierbewolking en er stond een flinke bries. Niets wees op een naderende catastrofe In de verte hoorde ik wel het gebrom van vliegtuigen, ontploffingen en afweergeschut, maar allengs werd het weer stil. Midden op de Schiedamseweg, ik liep ter hoogte van juwelier Kok, klonk plotseling weer het luchtalarm. Dit keer kreeg ik een onbehagelijk voorgevoel en zocht een portiek om te schuilen. Toen zag ik door de dunne wolkenflarden, op grote hoogte, een eskader bommenwerpers. De weg was verlaten. Het was doodstil, behalve vlak vóór mij, waar vier matrozen van de Kriegsmarine spottend en brallend omhoog wezen. Toen gebeurde het.

De Schiedamseweg na het bombardement op 31 maart 1943

Oorverdovende ontploffingen

In een flits zag ik de brisantbommen duidelijk afgetekend vlak boven de huizen aan de overkant neerkomen. De matrozen lagen gelijk plat op straat. De ontploffingen waren oorverdovend. De luchtdruk was enorm en ik werd met voordeur en al het souterrain ingesmeten. Het was een pandemonium. Ik werd bedolven onder stukken hout, glasscherven en kalk. Rook, stof en vlammen. Ik dacht werkelijk, dat mijn laatste uur had geslagen, maar kwam weer bij mijn positieven, toen ik twee dames boven mij op een los hangende trap zag staan. Gelukkig had ik alleen wat kneuzingen en schaafwonden. Ik sloeg de rommel van mij af. Eén van de vrouwen gilde: “Mijn man ligt dood in de voorkamer”

 

 

De eerste Gijsingstraat werd verwoest door de branden na het bombardement op 31 maart.

Vlammen, rook en snerpend glas

Ik schraapte mijn moed bijeen en kroop de slingerende trap op en via de gang naar de voorkamer. Ik bereidde mij voor op het ergste; een ernstig gewonde man in een poel van bloed, maar was niet voorbereid op een enorme anti-climax. Er lag een reeds overleden man opgebaard. Griezelig en bizar. Ik schrok me wezenloos en dacht “Weg wezen”. Ik hielp de vrouwen de trap af en rende half kruipend naar buiten. Het huis stond al in brand. Overal vlammen en rook boven de daken. Honderden mensen renden schijnbaar doelloos en hysterisch gillend in het rond. Overal vlammen en rook boven de huizen. Paniek rondom. De Schiedamse weg was bezaaid met glasscherven. Ik kan nu nog het krassnede, snerpende geluid horen van de voeten van honderden mensen op de glasscherven. Een oud vrouwtje stond wezenloos te kijken met een kanariepietje in een kooi. Her en der lagen gewonden op straat, die al werden geholpen. Op de hoek van de Grote Visserijstraat was een grote ijzerwaren- en gereedschappenhandel met aan de zijkant een blinde muur, waarop een enorme kop was geschilderd van een louche boef met een pet op en de tekst: “Hij loert, géén kans. Lips sluit alles, en goed”. Toen ik naderde zag ik de hele muur met boef en al instorten. Enkele mensen konden maar net ontsnappen.

 

Eén grote vuurzee

Ik wilde naar huis, Ik was bezorgd en wist niet of Spangen en de Justus van Effenstraat ook waren getroffen en hoe het met mijn familie was. Ik kwam langs het huis van mijn oom in de Gijsinghstraat, dat nog intact was. Later op de dag was het volledig uitgebrand. Het vuur verspreidde zich als en razende, gevoed door de harde wind. Het werd één grote vuurzee. De brandweer kon het niet aan en had niet genoeg bluswater, naar later bleek omdat ook de waterleiding was getroffen.

Thuisgekomen hoorde ik van mijn moeder, dat ze mijn zusje, die naar de groentewinkel in de Taanderstraat moest, in een impuls thuis had gehouden. De zaak had met alle aanwezige schuilende klanten een voltreffer gekregen. Er waren géén overlevenden. Hetzelfde was gebeurd met de praktijk en de patienten van de huisarts dr. Vader. Onder de slachtoffers was een vriendinnetje van mijn zusje. Pas enkele dagen later hoorde ik, dat het huis van de familie van Duin, vader, moeder en vier zoons, in één van de zijstraten van Tussendijken was vernietigd door een voltreffer. De oudste zoon speelde met mij in A1 van Neptunus en was een zeer veelbelovende voetballer. Zijn vader was een bekende figuur bij Neptunus en altijd op het veld te vinden. Het gezin zat met de lunch aan tafel toen Pa besloot om nog even naar zijn kapperszaak aan de overkant te lopen om te zien of alles o.k. was. Hij verloor zijn gehele gezin. Een vreselijk drama. Veel mensen verloren het leven door een voltreffer op een schuilkelder aan de Vierhavenstraat.

 

Mannen kijken naar de puinhopen aan de Schiedamseweg ter hoogte van de Taandersstraat.

Emotie was een luxe

’s Middags ging ik terug naar het Marconiplein en omgeving en werd de omvang van de ramp pas duidelijk. Zover als het oog kon zien puinhopen en brandende huizen. Ik zag tientallen lijken, die bijna achteloos op een platte vrachtauto waren gelegd. Overal om me heen liepen radeloze mensen, die alles kwijt waren. Ik kwam mijn oom tegen met een kar met huisraad. Zijn huis in de Gijsinghstraat was inmiddels uitgebrand. Als ik eraan terugdenk, kan ik me nauwelijks voorstellen, dat ik alle ellende zo afstandelijk en bijna zonder emoties kon verwerken.Ik was zo murw door de oorlog en de dood was steeds zo nabij, dat je bijna immuun werd. Een vorm van zelfbescherming. Emoties waren een luxe, die je je niet kon permitteren. Het was ieder voor zich, hoewel de mensen solidair waren en elkaar hielpen, waar ze maar konden.

 

Verontwaardiging gebruikt als propaganda

Na afloop van de ramp bestond aanvankelijk grote verontwaardiging onder de bevolking over deze afschuwelijke “vergissing” van de geallieerden. Van onze vrienden moest je het maar hebben. Uiteraard werd dit uitgebuit en aangewakkerd door de propagandamachine van de Duitsers, de NSB’ers en de pro Duitse media zoals kranten, radio en bioscoopjournaals. Maar allengs werd er positiever tegenaan gekeken onder het motto: “Je kunt geen omelet bakken zonder eieren te breken”. Dat was nu eenmaal de prijs, die we moesten betalen voor de bevrijding van het Duitse juk. Toch kon niemand bevroeden, dat die bevrijding nog lang op zich zou laten wachten en er nog ruim twee zware en heel moeilijke jaren van bezetting, honger en ellende zouden volgen…

Je kunt geen omelet bakken zonder eieren te breken. Dit bombardement was de prijs die we moesten betalen voor bevrijding.

Voor meer ooggetuigenverslagen over de oorlog en wederopbouw kijk op wederopbouwrotterdam.nl

Vier pleinen op de schop!

Vier pleinen op de schop!

Een van de ambities van BoTu 2028 is een groene wijk met meer plek om te spelen en te ontmoeten. Na de zomer gaan we aan de slag met maar liefst vier pleinen! In Bospolder pakken we samen met de Dakparkschool,

Team Gijsingflats van start!

Team Gijsingflats van start!

Op donderdag 2 juli jl. vond de aftrap van het team Gijsingflats plaats! Havensteder is van plan om de Gijsinglaanflats te verduurzamen.

Hoe ver zijn de 7 teams met hun plannen voor BoTu?

Hoe ver zijn de 7 teams met hun plannen voor BoTu?

Op woensdag 12 februari a.s. van 17.00 – 21.00 uur presenteren de 7 teams van Social Impact by Designhoe ver zij nu zijn met hun plannen voor BoTu. U bent de hele avond van harte welkom. Mocht dat niet lukken, dan vragen wij u te blijven bij één blok presentaties. Hiermee voorkomen we dat er tijdens de presentaties mensen in en uitlopen.

Dwarsverbanden tussen teams Social Impact by Design

Dwarsverbanden tussen teams Social Impact by Design

Wat is de samenhang tussen gezondheid, circulariteit, de markt, werk, duurzaamheid en het hart van de wijk? Er ontstaan steeds meer interessante dwarsverbanden tussen de verschillende Social Impact by Design teams.

Powergarden De Schans

Powergarden De Schans

Powergarden De Schans is zaterdag 29 november 2019 officieel geopend door burgemeester Aboutaleb. Onder het toeziend oog van een behoorlijk aantal toeschouwers hield hij een korte toespraak en plantte een olijfboom. Ook nam hij ruim de tijd om te praten met de zichtbaar genietende bewoners en belangstellenden. De tuin ligt naast het woonzorgcentrum aan de Jan Kruijffstraat.

Kledingbank Tussendijken

Kledingbank Tussendijken

Net over de grens van het Coolhaveneiland is Past gehuisvest. In deze vintage-kledingzaak vinden we naast tweedehands pareltjes ook Stichting Kledingbank Rotterdam. Deze stichting voorzag afgelopen jaar ruim 3600 mensen van een winter,- of zomer-garderobe. Al deze mensen kwamen langs bij de winkel aan de Oostkousdijk, om hier broeken, truien, jassen en rokken uit te zoeken.

Eerste bewonersbijeenkomst BoTu duurzaamheid geslaagd

Eerste bewonersbijeenkomst BoTu duurzaamheid geslaagd

Ruim 100 geïnteresseerde bewoners kwamen af op de eerste bewonersbijeenkomst met onder andere energiesafari’s, een energiemarkt en de Green Make Over in Pier 80. In mei ontvingen bewoners uit BoTu al een brief over de gebiedsaanpak aardgasvrij die in BoTu vorm krijgt.

UITNODIGING VERHALENCAFE BOTU 12 december, 16.30 – 18.30 in Pier 80

UITNODIGING VERHALENCAFE BOTU 12 december, 16.30 – 18.30 in Pier 80

Met ‘de Wijkcollectie’ volgt Museum Rotterdam opvallende verhalen van bewoners en initiatieven in Bospolder Tussendijken. Museum Rotterdam verzamelt deze verhalen samen met de wijkbewoners. Zij weten namelijk wat en wie belangrijk is in hun omgeving.. Hierbij nodigen we je van harte uit voor het eerste Verhalencafé van ‘De Wijkcollectie – Verhalen uit BoTu’. Luister naar inspirerende verhalen, muziek, spoken word en deel jouw eigen verhaal!

Zondag 3 november bewonersbijeenkomst over duurzaamheid

Zondag 3 november bewonersbijeenkomst over duurzaamheid

De middag start om 14:00 uur in Pier 80. Vanaf Pier 80 kun je een duurzaam project in de wijk bezoeken. Ken jij bijvoorbeeld de klimaathuiskamer, het zonnedak of het zelfregiehuis al? Kies één van de plekken en hoor meer over wat er allemaal gebeurt. Om 15:30 uur komen we terug bij Pier 80 voor inloop en de energiemarkt.

Training ABCD Community building

Training ABCD Community building

Community Building betekent letterlijk: het bouwen van een gemeenschap. De methode richt zich op het van binnenuit, vanuit bewoners zelf werken aan een leefbare buurt. Cormac Russell, een expert in ABCD Community Building, gaf op uitnodiging voor de tweede keer een training in Bospolder Tussendijken.